Aktualnoœci


Iluzja przestrzeni  [2014-10-21]

Dla wielu ludzi nauka rysunku, a nawet ca?e wychowanie plastyczne, to nauka perspektywy. Dobra perspektywa lub jej brak ?wiadczy? majš o umiej?tno?ciach rysownika i malarza, a nawet o warto?ci artystycznej obrazu. T? samš miar? przyk?ada si? czasem do twórczo?ci dzieci. Dlatego trzeba krótko przypomnie?, co to jest perspektywa, ?ci?lej nazywana perspektywš rzutu zbie?nego.

Jest to sposób rysowania i malowania zgodny z prawami widzenia, opiera si? on na znajomo?ci z?udze?, jakim podlega nasze oko, a które sprawiajš, ?e przedmioty dalsze wydajš si? mniejsze, ni? sš w rzeczywisto?ci. Linie równoleg?e w rzeczywisto?ci, biegnšce w g?šb przestrzeni, widzimy na obrazie jako linie zbiegajšce si?, gdy? odleg?o?? mi?dzy nimi wydaje si? mniejsza na dalszych planach. Przedmioty, które oglšdamy, zmieniajš pozornie swój wyglšd: kwadratowy plac wyglšda jak trapez, ko?o ma wyglšd elipsy, a poziome gzymsy domów biegnš sko?nie. Przyzwyczajeni do tych z?udze? wzrokowych oceniamy wed?ug nich rzeczywistš odleg?o??.
Te zasady przedstawiania przestrzeni znane ju? w staro?ytno?ci, zapomniane w ?redniowieczu, wprowadzone do europejskiej sztuki w porze renesansu ? ostatecznie zosta?y ustalone w XV i XVI wieku i dotšd sš powszechnie stosowane w malarstwie realistycznym, dš?šcym do stworzenia na obrazie iluzji rzeczywisto?ci. Czy wystarczš one dla sztuki? Czy perspektywa zbie?na zapewnia doskona?o?? obrazom wykonanym wed?ug jej zasad?
Oczywi?cie nie, gdy? samo zastosowanie w pracy nawet dobrego systemu nie gwarantuje walorów artystycznych. Z poj?ciem sztuki kojarzy nam si? zawsze co? odkrywczego, jakie? nowatorstwo nie tylko w dziedzinie umiej?tno?ci, ale równie? w sposobie prze?ywania i w tre?ciach tych prze?y?.
Wspó?czesna sztuka nie wytworzy?a jedynego panujšcego stylu. Poszukiwania i dš?enia artystów biegnš w wielu kierunkach i w?a?nie ich rozmaito?? sk?ania odbiorców, a w pewnej mierze i twórców do przyznania, ?e cz?owiek mo?e wyrazi? zgod? na ró?ne propozycje artystyczne i korzysta? z bogactwa, które mu proponuje ruchliwe, pe?ne sprzeczno?ci wspó?czesne ?ycie.

Taka postawa tolerancyjna i badawcza u?atwia ocen? dzia?alno?ci plastycznej dzieci. Dziecko, a szczególnie ma?e dziecko, nie jest zdolne do zastosowania skomplikowanych regu? perspektywy zbie?nej, nawet gdyby do tego dš?y?o usilnie, ale starania jego idš w innym kierunku. Trzeba pami?ta?, ?e dziecko opowiada o ?wiecie, który zna, i chce, by te opowiadania zawiera?y wiele informacji, nie chce przy tym pami?ta?, ?e budowa przedmiotów uniemo?liwia widzenie tego wszystkiego, co ono chcia?oby pokaza?, nie zauwa?a przeszkód, które napotyka wzrok, i nie analizuje z?udze? wzrokowych. Cho? obserwacja jest jeszcze ma?o wnikliwa, dzieci chcš wyrazi? przez rysunek wszystko to, co jest dla nich interesujšce.
W rysunkach dzieci?cych mo?na zauwa?y? zwykle du?š logik? i to, co w pierwszej chwili wydaje si? nieprawdziwe i dziwaczne, w istocie wynika bardzo cz?sto z konsekwentnego stosowania przyj?tych zasad.
Na przyk?ad tematem rysunku jest rodzina zgromadzona przy choince, a wi?c dziecko narysowa?o dom, wewnštrz ozdobione drzewko, obok drzewka rodzice i dzieci.
Pozornie rysunek zawiera b?šd, poniewa? w rzeczywisto?ci ?ciany zas?aniajš wn?trze domu, ale czy naprawd? mamy do czynienia z przeoczeniem? Przecie? jest to najprostsze wyja?nienie akcji i miejsca, po prostu graficzny komunikat, ?e rodzina znajduje si? w domu, a dom ten jako budynek mo?e mie? zupe?nie okre?lony, indywidualny charakter. Czemu? zresztš przejrzyste ?ciany mia?yby nas dziwi? na rysunku dziecka, gdy bez protestu przyjmujemy w teatrze pokoje bez czwartej ?ciany? Konwencja sceniczna przyzwyczai?a nas od dawna, ?e akcj? sztuki oglšdamy jak gdyby umieszczonš za szybš akwarium. Jak?eby?my jš mogli widzie?, gdyby toczy?a si? za ?cianš, niby w zamkni?tej przed naszymi oczami skrzyni?
Liczne sš rysunki ma?ych dzieci, na których domy nie stojš, ale le?š, i to w najrozmaitszych kierunkach, czasem nawet dachami w przeciwne strony. Te rysunki niby dziwaczne i fantastyczne zdradzajš wyra?nie logiczne my?lenie dziecka.


Zobacz pozostałe aktualnoœci


Skomentuj

Galeria rysunków - najnowsze

Najnowsze opowiadania


Kontakt

Gulanty
pomoc@gulanty.pl

2